Bir bilgisayarın yavaşlaması her zaman donanım yaşlanmasından kaynaklanmaz. Arka planda çalışan bir kripto madenci, tarayıcıya enjekte edilmiş bir reklam modülü ya da klavye girdilerini kaydeden bir casus bileşen de aynı belirtiyi üretir. Bu yüzden koruma konusuna "hangi program iyi?" sorusuyla başlamak yanıltıcıdır; doğru soru, saldırı yüzeyinin hangi noktalarının açık olduğu ve her katmanın ne kadarını kapattığıdır. Aşağıda tehdit türlerini davranışlarına göre ayırıyor, ardından ölçülebilir bir savunma düzeni kuruyoruz.
Kötü amaçlı yazılım tek bir kategori değildir. Bir fidye yazılımının hedefi de tekniği de bir adware'den tamamen farklıdır; dolayısıyla tek tip önlem hepsini karşılamaz.
| Tür | Temel amacı | Tipik belirti | En etkili karşı önlem |
|---|---|---|---|
| Fidye yazılımı | Dosyaları şifreleyip ödeme talep etmek | Uzantısı değişen dosyalar, not metni | Çevrimdışı yedek + kontrollü klasör erişimi |
| Truva atı / RAT | Uzaktan erişim sağlamak | Beklenmedik ağ trafiği, açılan pencereler | Gerçek zamanlı koruma, güvenlik duvarı |
| Casus yazılım / keylogger | Kimlik bilgisi toplamak | Hesap ele geçirme, garip oturum bildirimleri | İki adımlı doğrulama, düzenli derin tarama |
| Adware / tarayıcı korsanı | Reklam gösterimi, arama yönlendirme | Değişen ana sayfa, yeni uzantılar | Uzantı denetimi, tarayıcı sıfırlama |
| Kripto madenci | İşlemci/GPU gücünü kullanmak | Boştayken yüksek CPU, ısınma, fan sesi | Görev yöneticisi denetimi, imza dışı tespit |
Pratikte bulaşmaların büyük çoğunluğu üç kanaldan gelir: e-posta ekleri ve oltalama bağlantıları, "crack"/aktivatör diye indirilen çalıştırılabilir dosyalar, ve güncellenmemiş yazılımlardaki bilinen açıklar. Bu üçünün ortak yanı, hepsinin kullanıcı onayı ya da ihmal edilmiş bir yama gerektirmesidir. USB bellekler dördüncü sırada durur; ofis ortamlarında hâlâ etkili bir yayılma yolu olduğu için harici depolama birimlerini takar takmaz taramak iyi bir alışkanlıktır. E-posta tarafında filtreleme ve temizlik alışkanlıkları edinmek, tehditlerin önemli bir bölümünü daha kutuya düşmeden eler.
Ayrımı yapmanın hızlı bir yolu var: Görev Yöneticisi'nde boştaki CPU kullanımı %5'in altında, disk kullanımı düşükse ve yine de sistem hantalsa sorun büyük olasılıkla başlangıç programları, parçalanmış disk ya da dolu depolamadır. Buna karşılık hiçbir uygulama açık değilken CPU'nun sürekli yüksek seyretmesi, ağ trafiğinin durmaması veya güvenlik yazılımının kendiliğinden kapanması klasik enfeksiyon işaretleridir. Performans kaynaklı yavaşlıklar için sistem hızlandırma ve disk alanı boşaltma yaklaşımları daha doğru adres olur.
Tek bir ürüne bel bağlamak yerine, birbirini tamamlayan katmanlar kurmak gerekir. Her katman kendi başına eksiktir; birlikte çalıştıklarında açıkta kalan alan ciddi biçimde daralır.
Windows ile gelen Microsoft Defender, bağımsız test laboratuvarlarının değerlendirmelerinde uzun süredir ücretli rakiplerine yakın koruma oranları gösteriyor. Sistemle bütünleşik çalıştığı için kaynak tüketimi öngörülebilir ve lisans yönetimi gerektirmez. Üçüncü taraf paketlerin gerçek avantajı genelde çekirdek tespit motorunda değil, ek modüllerde ortaya çıkar: bankacılık için izole tarayıcı, gelişmiş fidye yazılımı geri alma, ağ saldırı tespiti gibi. Karar verirken şu sorulara bakın: cihazda hassas finansal işlem yapılıyor mu, birden fazla kullanıcı var mı, yönetilmesi gereken bir cihaz filosu var mı? Yanıtların çoğu "hayır" ise yerleşik çözüm + talep üzerine ikinci bir tarayıcı kombinasyonu makul bir dengedir.
Gerçek zamanlı koruma her zaman açık kalmalı; haftalık bir hızlı tarama ve ayda bir tam tarama iyi bir ritimdir. Buna ek olarak ikinci görüş sağlayan, gerçek zamanlı çalışmayan bir tarayıcıyı (talep üzerine tarama modunda) yedekte tutmak çakışma yaratmadan tespit oranını art